Η καισαρική τομή αποτελεί μία από τις πιο συχνές επεμβάσεις στη σύγχρονη μαιευτική και αφορά τη γέννηση του μωρού μέσω χειρουργικής τομής στην κοιλιά και τη μήτρα της μητέρας. Αν και παραδοσιακά προοριζόταν για περιπτώσεις επείγουσες ή επικίνδυνες για τη μητέρα ή το έμβρυο, σήμερα εφαρμόζεται και σε επιλεγμένες περιπτώσεις προγραμματισμένα, πάντα με σεβασμό στην ασφάλεια της γυναίκας και του παιδιού.
Η καισαρική τομή συνιστάται όταν ο φυσιολογικός τοκετός ενέχει αυξημένους κινδύνους ή δεν είναι εφικτός. Κάποιες ενδείξεις περιλαμβάνουν:
- Προηγούμενη καισαρική τομή (ανάλογα με τον τύπο της τομής και το ιστορικό της εγκύου)
- Προβλήματα θέσης του εμβρύου (π.χ. ισχιακή προβολή)
- Ενδείξεις εμβρυϊκής δυσχέρειας
- Προδρομικός ή αποκολλημένος πλακούντας
- Πολύδυμη κύηση (δίδυμα, τρίδυμα κ.λπ.)
- Μηχανικά αίτια (π.χ. στενή πύελος)
- Μη πρόοδος του τοκετού
Η απόφαση για καισαρική λαμβάνεται πάντα με βάση ιατρικά κριτήρια, έπειτα από προσεκτική αξιολόγηση της κατάστασης της μητέρας και του εμβρύου.
Η επέμβαση πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία (επισκληρίδιο ή ραχιαία), ώστε η μητέρα να είναι ξύπνια και σε εγρήγορση κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η διαδικασία διαρκεί περίπου 30-45 λεπτά και το μωρό συνήθως γεννιέται μέσα στα πρώτα 10 λεπτά. Μετά την έξοδο του νεογνού και του πλακούντα, ο χειρουργός προχωρά στην επιμελή συρραφή της μήτρας και των υπολοίπων στρωμάτων. Η μητέρα μεταφέρεται κατόπιν στην αίθουσα ανάνηψης και ακολουθεί παρακολούθηση, νοσηλεία και ανάρρωση.
Η ανάρρωση μετά από καισαρική διαφέρει από τον φυσιολογικό τοκετό, καθώς πρόκειται για χειρουργική επέμβαση. Η παραμονή στο μαιευτήριο κυμαίνεται συνήθως στις 3-4 ημέρες, ενώ η πλήρης ανάρρωση διαρκεί μερικές εβδομάδες. Η καθοδήγηση και υποστήριξη του ιατρού είναι καθοριστική για τη σωστή επούλωση και την πρόληψη επιπλοκών.